خاصیت شنگ کوهی ؛ 20 خواص گیاه معجزه گر شنگ و روش مصرف آن
خواص خوراکیهاشنگ سبزی کوهی نوعی سبزی خودرو است که به صورت تازه یا پخته در غذاها استفاده میشود. برگهای شنگ در سالاد یا همراه با سبزیجات دیگر مانند کاهو و کاسنی مصرف میشود. مصرف شنگ پخته در غذاها به دلیل خواص دارویی آن توصیه میشود، زیرا آب پخت آن نیز خواص مفیدی دارد و نباید دور ریخته شود. این سبزی به دلیل طبیعت سرد و خشک و قابض، برای درمان بیماریهای گوارشی و کبدی مفید است. همچنین در طب سنتی از آن برای درمان خونریزیهای رحمی و اسهال استفاده میشود. شنگ سبزی کوهی به عنوان یک داروی گیاهی در مناطق مختلف ایران شناخته شده و مصرف آن در فصل بهار و تابستان رایج است
شنگ کوهی
گیاه شنگ که در طب سنتی استفادههای فراوانی دارد، در درمان زخمهای گوارشی و مشکلات ریوی مفید است. به دلیل داشتن خواص قابض، در درمان خونریزیهای رحمی و دستگاه تنفسی و همچنین برخی انواع اسهال کاربرد دارد. پودر گل و ریشه شنگ برای تسریع در التیام زخمهای چرکی و سوختگیها مورد استفاده قرار میگیرد، و ریشه آن برای سمزدایی بدن به کار میرود.
گیاه شنگ، با خواص دارویی و غذایی فراوان، یکی از گیاهان خودروی محبوب در طب سنتی ایران است. این گیاه در درمان زخمها، مشکلات گوارشی و ریوی به کار میرود و همچنین به عنوان یک ماده غذایی مغذی در آشپزی سنتی ایران، به خصوص در تهیه آش و شنگپلو، استفاده میشود. افزایش آگاهی نسبت به فواید این گیاه میتواند به بهبود سلامت عمومی کمک کند.
شنگ طبع سردی دارد و برای رفع سردی آن میتوان از ادویههایی مانند دارچین استفاده کرد.مصرف شنگ برای زنان باردار و افرادی که مشکلات کلیوی دارند توصیه نمیشود.شنگ را باید به دقت پاک کرد و معمولاً ابتدا و انتهای سبزی جدا میشود.
خواص گیاه شنگ برای سلامتی و روش مصرف آنفواید گیاه شنگ کوهی
شنگ کوهی که به نامهای قندرون و آلاله شنگ نیز شناخته میشود، گیاهی خودرو است که در مناطق کوهستانی ایران و سایر کشورها رشد میکند. این گیاه بین اردیبهشت تا تیرماه قابل برداشت است و در مناطق شمال، غرب ایران، کردستان، اراک و خراسان به وفور یافت میشود. شنگ کوهی از خانواده کاسنیها (Asteraceae) است و دارای برگها و ریشههای مفید دارویی است. این گیاه در طب سنتی به عنوان دارویی برای درمان بیماریهای گوارشی، کبدی، التهابی و پوستی کاربرد دارد. پیش از مصرف هر نوع ماسک یا ضماد از این گیاه روی پوست، باید حساسیت آن تست شود تا از واکنشهای آلرژیک جلوگیری شود
خاصیت شنگ کوهی
شنگ کوهی به دلیل داشتن ترکیبات تلخ مزه و شیرینکننده در ریشه، به افزایش اشتها کمک میکند و برای درمان مسمومیتها، نرم کردن سینه، خلطآور بودن و درمان سرفه مفید است. همچنین عصاره شنگ برای درمان بیماریهای پوستی و التیام زخمها کاربرد دارد. مصرف شنگ پخته برای درمان کولیت اولسروز و التهاب روده توصیه شده است، زیرا مصرف آن به صورت خام ممکن است عوارضی داشته باشد. این گیاه همچنین به دلیل خاصیت قابض بودنش، در درمان خونریزیها و سوختگیها موثر است
فواید گیاه شنگ کوهی شامل موارد زیر است:
- پاکسازی کبد و بهبود عملکرد آن.
- کمک به هضم بهتر غذا و افزایش اشتها.
- درمان بیماریهای گوارشی و جلوگیری از خونریزیهای داخلی.
- خواص ضدعفونیکننده و ضدالتهاب قوی.
- بهبود سلامت پوست و درمان زخمها و عفونتهای پوستی.
- نرمکننده سینه و درمان سرفه.
- دفع سنگ کلیه و درمان بواسیر.
- پیشگیری از بیماریهای مزمن مانند سرطان.
- کمک به درمان التهاب روده و کولیت.
- بهبود وضعیت روده و جلوگیری از اسهال.
خواص شنگ کوهی
ضدعفونیکننده قوی
شنگ حاوی ترکیبات ضدعفونیکننده مانند فلاونوئیدها و ساپونینها است که به از بین بردن باکتریها، ویروسها و قارچها کمک میکند. به همین دلیل برای درمان عفونتهای گوارشی، پوستی و ادراری در طب سنتی کاربرد دارد.
خاصیت ضدالتهابی
ترکیبات ضدالتهابی شنگ مانند فلاونوئیدها و اسید سالیسیلیک به کاهش التهابات بدن کمک میکنند و در درمان بیماریهایی نظیر آرتریت، نقرس و کولیت موثر هستند.
بهبود سیستم گوارشی
شنگ باعث تحریک تولید آنزیمهای گوارشی شده و به بهبود هضم، کاهش یبوست، نفخ و درمان زخم معده و اثنی عشر کمک میکند.
درمان کمخونی
مصرف شنگ به دلیل داشتن مواد مغذی و ترکیبات موثر، به افزایش تولید گلبولهای قرمز و بهبود کمخونی کمک میکند.
درمان بواسیر
شنگ با خاصیت ضدالتهابی و قابض خود، به کاهش التهاب و خونریزی بواسیر کمک میکند و درد را کاهش میدهد.
دفع سنگ کلیه
این گیاه به دلیل خواص ادرارآور و سمزدایی، در دفع سنگ کلیه موثر است و به سلامت کلیهها کمک میکند.
درمان صرع
مطالعاتی نشان دادهاند که شنگ ممکن است در کاهش حملات صرع موثر باشد، البته مصرف آن باید تحت نظر پزشک باشد.
پیشگیری از سرطان
شنگ به دلیل داشتن آنتیاکسیدانهای قوی، میتواند به پیشگیری از آسیبهای سلولی و سرطان کمک کند.
تقویت معده
این گیاه معده را تقویت کرده و از خونریزی معده جلوگیری میکند، همچنین به درمان زخمهای معده کمک میکند.
درمان روماتیسم و آرتروز
خاصیت ضدالتهابی شنگ در کاهش درد و التهاب مفاصل ناشی از روماتیسم، نقرس و آرتروز موثر است.
سمزدایی کبد
شنگ به پاکسازی کبد و درمان بیماریهای کبدی مانند کبد چرب کمک میکند و باعث بهبود عملکرد کبد میشود.
درمان مسمومیت غذایی
ریشه شنگ برای درمان مسمومیتهای غذایی و پاکسازی بدن از سموم مفید است.
درمان سرفه و خلطآور
شنگ به پاکسازی ریهها کمک کرده و خاصیت خلطآوری دارد که در درمان سرفه موثر است.
بند آمدن خونریزیها
خاصیت قابض شنگ باعث توقف خونریزیهای داخلی و خارجی مانند خونریزیهای رحمی و معدی میشود.
درمان زخمها و سوختگیها
ضماد و عصاره شنگ برای التیام زخمها، سوختگیها و عفونتهای پوستی کاربرد دارد.
درمان کچلی و زگیل
استفاده موضعی عصاره شنگ به درمان کچلی سر و رفع زگیلها کمک میکند.
نرمکننده سینه
ریشه تلخ و لعابدار شنگ، نرمکننده سینه بوده و در درمان سرماخوردگی و مشکلات تنفسی موثر است.
کاهش قند خون
مصرف منظم شنگ میتواند حساسیت به انسولین را بهبود داده و قند خون را کاهش دهد، البته با مشورت پزشک.
تقویت اعصاب
شنگ در تحلیل ورم و تقویت اعصاب نقش دارد و میتواند به بهبود عملکرد سیستم عصبی کمک کند.
افزایش اشتها
طعم تلخ ریشه شنگ باعث تحریک اشتها میشود و برای افرادی که دچار کاهش اشتها هستند مفید است.
شنگ کوهی در بارداری
گیاه شنگ کوهی (Tragopogon graminifolius) در دوران بارداری میتواند به صورت پخته شده برای درمان و پیشگیری از خونریزی رحمی و همچنین جلوگیری از اسهال مورد استفاده قرار گیرد. این گیاه دارای خاصیت قابض است که به کنترل خونریزیها کمک میکند و به همین دلیل در طب سنتی برای زنان باردار توصیه شده است. با این حال، مصرف شنگ در بارداری باید با احتیاط و تحت نظر پزشک باشد، زیرا مصرف خودسرانه آن ممکن است برای برخی افراد، به ویژه زنان باردار، مشکلاتی ایجاد کند. همچنین افرادی که بیماریهای کلیوی دارند باید از مصرف آن پرهیز کنند. زنان باردار که دچار ویار هستند، ممکن است با مصرف شنگ به کاهش این حالت کمک کنند، اما بهتر است قبل از مصرف با متخصص مشورت نمایند.
مصرف شنگ: خواص و کاربردهای آشپزی و درمانی
کاربردهای آشپزی شنگ
- مصرف تازه: برگهای تازه شنگ را میتوان به صورت سالاد یا همراه با سبزیجات دیگر مصرف کرد. این سبزی کوهی طعم خاص و ملایمی دارد که به غذاها طراوت میبخشد.
- پخت و پز: شنگ را میتوان مانند سبزیجات دیگر در خورشت، آش، کوکو و دلمه استفاده کرد. پختن شنگ باعث آزاد شدن خواص آن در آب جوشانده شده و مصرف این آب برای بهرهمندی از خواص دارویی توصیه میشود.
- دمکرده و جوشانده: دمکرده یا جوشانده ریشه و برگ شنگ برای درمان مشکلات گوارشی، تقویت معده و سمزدایی بدن مصرف میشود.
- استفاده در غذاهای محلی: در برخی مناطق ایران، شنگ به عنوان سبزی کوهی در غذاهای محلی به کار میرود و به دلیل خواص دارویی، مصرف آن رایج است.
نکات مهم
- هنگام پخت شنگ، آب آن را دور نریزید زیرا بسیاری از خواص گیاه در آب جوشیده باقی میماند و نوشیدن آن توصیه میشود.
- مصرف شنگ برای بیماران خاص مانند زنان باردار و افراد دارای بیماریهای خاص باید با مشورت پزشک انجام شود.
- طعم تلخ ریشه شنگ باعث تحریک اشتها میشود و برای افرادی که دچار کاهش اشتها هستند مفید است.
غذاهای محلی ایران با استفاده از شنگ
غذاهای محلی ایران که با استفاده از گیاه شنگ تهیه میشوند، عمدتاً در مناطق غربی کشور مانند لرستان و چهارمحال و بختیاری محبوب هستند و از جمله غذاهای بهاری به شمار میروند. مهمترین غذاهای محلی با شنگ عبارتند از:
شنگ پلو
شنگ پلو یکی از غذاهای سنتی و مقوی بهاری است که با برنج و سبزی شنگ تهیه میشود. شنگ را پس از پاک کردن و خرد کردن، همراه برنج میپزند و معمولاً با گوشت گوسفندی یا مرغ سرو میشود. این غذا میتواند به صورت کته یا آبکش تهیه شود. در برخی مناطق مانند شاهرود، ته دیگ شنگ یا کاهو به شنگ پلو اضافه میشود که طعم خاصی به غذا میدهد. همچنین میتوان به شنگ پلو دارچین یا زیره اضافه کرد تا عطر و طعم آن بهتر شود.
آش شنگ
آش شنگ غذایی سنتی و محبوب در لرستان و چهارمحال و بختیاری است که با حبوباتی مثل نخود، لوبیا چیتی و عدس همراه با سبزی شنگ تهیه میشود. شنگ به دلیل دیرپز بودن، زمان زیادی برای پخت نیاز دارد. این آش با افزودن کشک، پیاز داغ و نعناع داغ سرو میشود و طعمی خوشمزه و عطری خاص دارد. آش شنگ علاوه بر طعم، خواص درمانی زیادی دارد و برای پاکسازی کبد و تقویت بدن مفید است.
کوکوی شنگ
کوکوی شنگ نیز یکی دیگر از غذاهای محلی است که با سبزی شنگ تهیه میشود و به عنوان غذایی خوشطعم و بهاری شناخته میشود. این غذا شبیه کوکو سبزی است و میتواند به عنوان یک پیشغذا یا غذای سبک مصرف شود.
خواص درمانی شنگ کوهی
- تقویت معده و بهبود گوارش: شنگ باعث تحریک تولید آنزیمهای گوارشی شده و به هضم بهتر غذا، کاهش نفخ، یبوست و درمان زخم معده کمک میکند.
- ضدعفونیکننده قوی: ترکیبات ضدعفونیکننده موجود در شنگ به مقابله با عفونتهای گوارشی، پوستی و ادراری کمک میکند.
- ضد التهاب: خاصیت ضد التهابی شنگ برای کاهش التهابات بدن و درمان بیماریهایی مثل آرتریت، نقرس و کولیت موثر است.
- سمزدایی و پاکسازی کبد: شنگ با افزایش تولید صفرا و سمزدایی کبد، به بهبود عملکرد کبد و درمان کبد چرب کمک میکند.
- کاهش قند خون: مصرف منظم شنگ میتواند حساسیت به انسولین را بهبود داده و قند خون را کاهش دهد.
- درمان بیماریهای التهابی روده: شنگ در درمان کولیت، التهاب روده و اسهال موثر است.
- درمان سرماخوردگی و سرفه: ریشه تلخ و لعابدار شنگ نرمکننده سینه و خلطآور است و به درمان سرفه کمک میکند.
- بند آمدن خونریزیها: خاصیت قابض شنگ باعث توقف خونریزیهای داخلی مانند خونریزی معده و رحم میشود.
- درمان زخمها و سوختگیها: استفاده موضعی از عصاره شنگ برای بهبود زخمها، سوختگیها و عفونتهای پوستی مفید است.
- تقویت سیستم ایمنی: آنتیاکسیدانهای موجود در شنگ به تقویت سیستم ایمنی بدن کمک میکنند.
مهم ترین خواص و مضرات شنگ برای سلامتیکاربردهای آشپزی شنگ
- مصرف تازه: برگهای تازه شنگ را میتوان به صورت سالاد یا همراه با سبزیجات دیگر مصرف کرد. این سبزی کوهی طعم خاص و ملایمی دارد که به غذاها طراوت میبخشد.
- پخت و پز: شنگ را میتوان مانند سبزیجات دیگر در خورشت، آش، کوکو و دلمه استفاده کرد. پختن شنگ باعث آزاد شدن خواص آن در آب جوشانده شده و مصرف این آب برای بهرهمندی از خواص دارویی توصیه میشود.
- دمکرده و جوشانده: دمکرده یا جوشانده ریشه و برگ شنگ برای درمان مشکلات گوارشی، تقویت معده و سمزدایی بدن مصرف میشود.
- استفاده در غذاهای محلی: در برخی مناطق ایران، شنگ به عنوان سبزی کوهی در غذاهای محلی به کار میرود و به دلیل خواص دارویی، مصرف آن رایج است.
هنگام پخت شنگ، آب آن را دور نریزید زیرا بسیاری از خواص گیاه در آب جوشیده باقی میماند و نوشیدن آن توصیه میشود.
مصرف شنگ برای بیماران خاص مانند زنان باردار و افراد دارای بیماریهای خاص باید با مشورت پزشک انجام شود.
طعم تلخ ریشه شنگ باعث تحریک اشتها میشود و برای افرادی که دچار کاهش اشتها هستند مفید است.
نظرات