کاردستی هرم غذایی کلاس سوم؛ ۳ مدل ساده و زیبا با مقوا
برای ساخت کاردستی هرم غذایی کلاس سوم، یک مثلث بزرگ روی مقوا بکشید، آن را به چهار ردیف تقسیم کنید و تصویر خوراکی‌ها را در جای مناسب بچسبانید. مدل ساده با کاغذ رنگی برای تکلیف مدرسه کافی است. اگر کار متفاوتی می‌خواهید، ردیف‌ها را جیب‌دار بسازید یا برای پشت تابلو یک پایه مقوایی درست کنید. در این آموزش پرشین‌وی، هر سه روش را با اندازه‌های روشن و وسایل در دسترس یاد می‌گیرید.
این فعالیت به موضوع خوراکی‌ها و شناخت گروه‌های مواد غذایی در علوم سوم مربوط است. قرار است با ساختن و جابه‌جاکردن کارت‌ها، خوراکی‌های هم‌گروه را بشناسید. تعداد عکس‌های هر ردیف، مقدار غذای روزانه شما نیست. اگر معلم الگوی مشخصی داده، نام گروه‌ها و محل آن‌ها را مطابق همان الگو بنویسید.
وسایل لازم برای کاردستی هرم غذایی کلاس سوم
- یک مقوای محکم حدود ۳۵ در ۴۵ سانتی‌متر برای زمینه
- کاغذ رنگی برای چهار ردیف هرم
- کاغذ سفید یا مقوای نازک برای کارت خوراکی‌ها
- قیچی نوک‌گرد، خط‌کش، مداد و پاک‌کن
- چسب ماتیکی یا مقدار کمی چسب مایع مناسب کاردستی
- مداد رنگی یا ماژیک برای نقاشی و نام‌گذاری
- چند تکه مقوای اضافه برای مدل جیب‌دار یا پایه ایستاده
برای ساخت مدل ساده، به چاپ رنگی و وسایل گران نیاز ندارید. خودتان نان، سیب، هویج، لیوان شیر و تخم‌مرغ را نقاشی کنید. شکل‌ها می‌توانند خیلی ساده باشند. یک بیضی کرم‌رنگ با چند نقطه، نان را نشان می‌دهد. یک دایره قرمز با برگ کوچک هم برای سیب کافی است. مهم این است که بتوانید بگویید هر تصویر چیست و چرا آن را در آن ردیف گذاشته‌اید.
روی میز یک کاغذ باطله پهن کنید تا چسب روی میز نریزد. ابتدا وسایل و کارت‌ها را آماده کنید و بعد سراغ چسباندن بروید. بریدن مقوای ضخیم را به بزرگ‌تر بسپارید. برای این آموزش کاتر، چسب حرارتی و سوزن لازم نیست. از بسته‌بندی تمیز و خشک استفاده کنید و تکه‌های کوچک را در یک ظرف نگه دارید.
هرم غذایی کلاس سوم چند طبقه دارد و هر خوراکی کجا می‌رود؟
در این آموزش، یک الگوی ساده چهارردیفی می‌سازیم: پایین هرم نان و غلات، ردیف بعد میوه‌ها و سبزی‌ها، ردیف سوم خوراکی‌هایی مانند گوشت، تخم‌مرغ، حبوبات و لبنیات، و نوک کوچک هرم چربی‌ها و شیرینی‌ها. برای خواناترشدن، در ردیف سوم دو کادر کوچک جدا برای لبنیات و بقیه خوراکی‌ها بگذارید. الگوهای آموزشی دیگر ممکن است گروه‌ها را جداگانه‌تر نمایش دهند.
| جای تصویر در این مدل | عنوان ردیف | چند تصویر مناسب |
|---|---|---|
| پایین و پهن‌ترین قسمت | نان و غلات | نان، برنج، ماکارونی، ذرت |
| ردیف دوم از پایین | میوه‌ها و سبزی‌ها | سیب، پرتقال، هویج، کاهو |
| ردیف سوم از پایین | گوشت، تخم‌مرغ، حبوبات و لبنیات | ماهی، تخم‌مرغ، لوبیا، شیر و پنیر |
| نوک کوچک هرم | چربی‌ها و شیرینی‌ها؛ کمتر مصرف کنیم | تصویر کوچک روغن، کره یا شیرینی |
نوک هرم، قسمت بالاتر و کوچک‌تر است؛ بالابودن به معنی بهتر یا مهم‌تر بودن خوراکی نیست. هدف این الگو، یادآوری تنوع خوراکی‌ها و کمتر مصرف‌کردن چربی‌ها و شیرینی‌هاست. لازم نیست تمام مواد غذایی را در یک تصویر جا بدهید. از هر ردیف چند نمونه روشن انتخاب کنید تا هم نام‌ها خوانا بمانند و هم کار شلوغ نشود.
اگر دوست دارید همین گروه‌بندی را با شکل دایره تمرین کنید، آموزش کاردستی بشقاب سلامت را هم ببینید. هرم و بشقاب، دو شکل متفاوت برای آموزش‌اند؛ برای تکلیف هرم غذایی، همان مثلث و ردیف‌های آن را کامل کنید.
۱. آموزش کاردستی هرم غذایی کلاس سوم با مقوا
مرحله اول؛ الگوی مثلث را روی کاغذ بکشید
روی کاغذ معمولی یک خط افقی سی سانتی‌متری بکشید. وسط آن را علامت بزنید. از نقطه وسط، سی‌ودو سانتی‌متر به سمت بالا بروید و نوک هرم را مشخص کنید. نوک را به دو سر خط پایین وصل کنید. حالا یک مثلث بزرگ دارید که در زمینه ۳۵ در ۴۵ سانتی‌متری جا می‌گیرد.
از پایین مثلث، در ارتفاع هشت، شانزده و بیست‌وچهار سانتی‌متر علامت بگذارید. از هر علامت، یک خط موازی با قاعده بکشید. به این ترتیب چهار ردیف دارید؛ سه ردیف پایین شکل ذوزنقه دارند و قسمت بالا یک مثلث کوچک است. این اندازه‌ها برای ساخت کاردستی‌اند و نسبت مقدار مصرف گروه‌ها را تعیین نمی‌کنند.
مرحله دوم؛ ردیف‌های رنگی را آماده کنید
الگوی کاغذی را ببرید و قطعه‌ها را روی کاغذهای رنگی بگذارید. برای پایین می‌توانید زرد، برای میوه و سبزی سبز، برای ردیف سوم آبی روشن و برای نوک هرم صورتی انتخاب کنید. رنگ‌ها اجباری نیستند؛ تفاوت رنگ ردیف‌ها کمک می‌کند مرز آن‌ها را راحت‌تر ببینید. دور هر قطعه را با مداد بکشید و بعد آن را ببرید.
پیش از چسباندن، چهار قطعه را روی زمینه کنار هم بچینید. از پایین شروع کنید تا هرم کج نشود. بین قطعه‌ها حدود دو میلی‌متر فاصله سفید بگذارید؛ همین خط باریک، طبقه‌ها را از هم جدا می‌کند. چسب را کم بزنید و قطعه را از وسط به سمت کناره‌ها صاف کنید. اگر کاغذ نازک است، چسب زیاد آن را چروک می‌کند.
مرحله سوم؛ تصویر خوراکی‌ها را بسازید و بچسبانید
- روی کاغذ سفید، تصویر خوراکی‌ها را با اندازه تقریبی سه تا چهار سانتی‌متر بکشید.
- شکل‌ها را رنگ کنید و کمی حاشیه دور آن‌ها نگه دارید تا برش آسان‌تر باشد.
- هر کارت را کنار ردیف مناسب بگذارید و نام آن را بلند بگویید.
- وقتی از جای کارت‌ها مطمئن شدید، آن‌ها را داخل هرم بچسبانید.
- عنوان هر ردیف را روی نوار کاغذی کوتاه بنویسید و کنار یا داخل همان ردیف قرار دهید.
- نام خودتان و کلاس سوم را پشت زمینه بنویسید.
برای تزیین، یک حاشیه ساده دور زمینه کافی است. لازم نیست فضای داخل هرم را پر از گل و ستاره کنید. اگر ایده‌ای برای حاشیه می‌خواهید، از طرح‌های آموزش تزیین دفتر مشق استفاده کنید. جای عنوان‌ها را پیش از تزیین نگه دارید تا نوشته‌ها بین تصویرها گم نشوند.
۲. کاردستی هرم غذایی کلاس سوم به شکل جیب‌دار
در این مدل، تصویرها را به زمینه نمی‌چسبانید. برای هر ردیف یک جیب می‌سازید و کارت خوراکی‌ها را داخل آن می‌گذارید. بعد می‌توانید کارت‌ها را بیرون بیاورید، قاطی کنید و دوباره در جای درست قرار دهید. مدل جیب‌دار برای تمرین گروهی و پرسش‌وپاسخ در کلاس مناسب است.
چطور برای طبقه‌های هرم جیب درست کنیم؟
هر ردیف را دوباره روی مقوای نازک بکشید. در پایین و دو طرف قطعه، یک زبانه حدود یک سانتی‌متری اضافه کنید. زبانه‌ها را به پشت تا بزنید. روی نوک مثلث هم می‌توانید یک پاکت کوچک جدا بسازید؛ لازم نیست جیب تا خود نوک ادامه داشته باشد. برای این قسمت یک جیب کوتاه وسط ردیف کافی است.
- ابتدا قطعه رنگی زمینه هر ردیف را بچسبانید.
- روی زبانه‌های پایین و طرفین جیب چسب بزنید.
- جیب را روی زمینه ثابت کنید و لبه بالای آن را باز بگذارید.
- بعد از خشک‌شدن چسب، یک کارت را داخل جیب امتحان کنید.
- اگر کارت گیر می‌کند، گوشه‌های آن را کمی گرد کنید یا اندازه کارت را کوچک‌تر بگیرید.
بالای هر کارت، تصویر خوراکی را بکشید و پایین آن یک دسته باریک برای گرفتن کارت نگه دارید. در این حالت، بیرون‌آوردن کارت‌ها آسان‌تر است. با یک دوست بازی کنید: یکی نام خوراکی را بگوید و دیگری کارت را در جیب مناسب بگذارد. اگر درباره یک غذا اختلاف داشتید، اول مواد آن را نام ببرید؛ بعضی غذاها چند ماده از گروه‌های متفاوت دارند.
برای نگه‌داشتن کارت‌ها یک پاکت جدا پشت زمینه بچسبانید. عنوان «کارت‌های خوراکی» را روی پاکت بنویسید. اگر ساخت پاکت و کتابچه را دوست دارید، در آموزش کاردستی روز کتاب برای مدرسه هم روش‌هایی برای کار با کاغذ و مقوا وجود دارد.
۳. ساخت هرم غذایی ایستاده برای کلاس سوم
این روش، همان تابلوی تخت را روی میز نگه می‌دارد. منظور از «ایستاده»، یک مثلث با تکیه‌گاه پشت آن است؛ لازم نیست یک هرم هندسی توخالی بسازید. ابتدا مدل مقوایی را کامل کنید. سپس پشت آن یک پایه ساده بچسبانید تا بتوانید کاردستی را روی میز نمایشگاه یا میز کلاس قرار دهید.
روش ساخت پایه پشت تابلو
یک نوار مقوایی محکم به اندازه هشت در بیست‌وشش سانتی‌متر ببرید. روی طول آن، در فاصله هشت، چهارده و بیست‌وچهار سانتی‌متری خط تا بکشید. چهار بخش به طول هشت، شش، ده و دو سانتی‌متر دارید. سه بخش اول، یک پایه با مقطع مثلثی می‌سازند و بخش دوسانتی‌متری زبانه چسب است.
نوار را از خط‌ها تا بزنید و زبانه دوسانتی‌متری را پشت سر دیگر نوار بچسبانید تا مقطع مثلثی بسته شکل بگیرد. بخش شش‌سانتی‌متری را روی میز بگذارید؛ بخش هشت‌سانتی‌متری عمودی و بخش ده‌سانتی‌متری شیب‌دار است. وجه عمودی را پشت قسمت پایین تابلو بچسبانید. پایین تابلو و کف پایه باید هم‌سطح باشند. پیش از خشک‌شدن، تعادل کار را روی میز امتحان کنید.
برای مدل سنگین‌تر، دو پایه در دو طرف پشت زمینه قرار دهید. اگر تابلو را با کارت‌های کاغذی سبک ساخته‌اید، معمولاً یک پایه پهن کافی است. روی پایه خوراکی واقعی نچسبانید؛ خرده نان و حبوبات ممکن است بریزند یا کار را سنگین کنند. شکل کاغذی غذاها برای این آموزش تمیزتر و قابل‌حمل‌تر است.
ایده نقاشی خوراکی‌ها برای هرم غذایی سوم دبستان
برای نان، یک بیضی بکشید و چند نقطه روی آن بگذارید. برنج را با یک کاسه نیم‌دایره و چند خط کوتاه نشان دهید. سیب یک دایره کمی فرورفته با ساقه و برگ است. هویج را با یک مثلث نارنجی باریک و چند برگ سبز نقاشی کنید. برای شیر، یک مستطیل با لبه گرد شبیه لیوان بکشید و تخم‌مرغ را با بیضی ساده نشان دهید.
کارت لوبیا را با سه شکل خمیده کوچک بسازید؛ برای ماهی هم یک بیضی و یک دم مثلثی کافی است. از طرح‌های نقاشی ساده برای دفتر مشق ایده بگیرید، اما خوراکی را آن‌قدر فانتزی نکنید که تشخیص آن سخت شود. پایین کارت، نام کوتاه همان خوراکی را بنویسید.
تمرین گروه‌بندی خوراکی‌ها با کاردستی هرم غذایی
پس از ساخت هرم، کار شما تمام نمی‌شود؛ حالا نوبت بازی و توضیح است. پنج کارت روی میز بگذارید و از هم‌کلاسی‌تان بخواهید آن‌ها را مرتب کند. کارت‌ها را با نمونه‌های روشن شروع کنید: نان، سیب، هویج، شیر و تخم‌مرغ. بعد سراغ غذاهای ترکیبی بروید و درباره مواد آن‌ها حرف بزنید.
مثلاً ساندویچ نان و پنیر فقط یک ماده ندارد؛ نان و پنیر را جداگانه روی کارت‌ها نشان دهید. برای آش هم می‌توانید کارت حبوبات، رشته و سبزی را کنار هم بگذارید. هدف این است که مواد غذا را بشناسید، نه اینکه هر غذای ترکیبی را به زور داخل یک ردیف جا بدهید. تعداد کارت‌ها هم تعداد لقمه یا وعده غذایی نیست.
می‌توانید در کنار هرم، یک بشقاب کاغذی جدا درست کنید و کارت‌های چند گروه را روی آن بچینید. آموزش کاردستی بشقاب سلامت علوم سوم برای این فعالیت مرتبط است. با این کار تفاوت شکل هرم و بشقاب را هم می‌بینید و با مثال‌های بیشتری تمرین می‌کنید.
اشتباه‌های رایج در ساخت هرم غذایی کلاس سوم
- چسباندن پیش از چیدمان: ابتدا کارت‌ها را بدون چسب امتحان کنید.
- نوشتن عنوان ردیف‌ها با خط ریز: برای نوشته‌ها نوار جدا و خوانا بگذارید.
- پرکردن نوک کوچک هرم: برای این قسمت یک یا دو تصویر کوچک کافی است.
- یکسان‌گرفتن تعداد عکس و مقدار مصرف: تصویرها فقط نمونه‌های آموزشی‌اند.
- بستن دهانه جیب: در مدل تعاملی، لبه بالای پاکت باید آزاد بماند.
- پایه خیلی باریک: پیش از بردن کار به مدرسه، تعادل تابلو را روی میز امتحان کنید.
- گذاشتن همه غذاهای ترکیبی در یک گروه: مواد هر غذا را جداگانه بررسی کنید.
پرسش‌های رایج درباره کاردستی هرم غذایی سوم دبستان
ساده‌ترین مدل برای تحویل فردا کدام است؟
مدل تخت مقوایی سریع‌تر آماده است. چهار ردیف رنگی و چند نقاشی ساده بسازید و نام گروه‌ها را خوانا بنویسید. زمان خشک‌شدن چسب را هم در نظر بگیرید. اگر وقت کم دارید، جیب و پایه اضافه نکنید؛ یک مدل ساده و کامل از کار شلوغ و نیمه‌تمام بهتر است.
بدون چاپ عکس چطور کاردستی درست کنیم؟
همه شکل‌ها را خودتان با مداد رنگی نقاشی کنید یا با کاغذ رنگی بسازید. کیفیت نقاشی حرفه‌ای لازم نیست. نام هر خوراکی زیر شکل به خواننده کمک می‌کند. اگر به یک رنگ دسترسی ندارید، از کاغذ سفید و مداد رنگی استفاده کنید.
آیا هرم غذایی همان بشقاب سلامت است؟
هر دو برای گفت‌وگو درباره خوراکی‌ها به کار می‌آیند، اما شکل و چیدمان متفاوتی دارند. برای تکلیف هرم، مثلث ردیف‌دار بسازید. اگر معلم بشقاب سلامت خواسته، الگوی دایره‌ای را انتخاب کنید. عنوان تکلیف را پیش از شروع یک بار بخوانید.
برای معرفی کاردستی در کلاس چه بگوییم؟
بگویید: «من هرم غذایی را با مقوا و کاغذ رنگی ساختم. هر ردیف چند نمونه خوراکی دارد. نان و غلات در پایین، میوه‌ها و سبزی‌ها در ردیف بعد، و خوراکی‌های ردیف سوم بالاترند. نوک کوچک را برای چربی و شیرینی گذاشتم تا یادم بماند کمتر مصرف کنم.» سپس دو یا سه کارت را نشان دهید و نام آن‌ها را بگویید.
پیش از رفتن به مدرسه، عنوان کلاس سوم، نام خودتان و محکم‌بودن قطعه‌ها را بررسی کنید. کارت‌های مدل جیب‌دار را در پاکت پشت کار بگذارید. تابلوی ایستاده را با پایه بسته در جعبه حمل کنید و در کلاس باز کنید. حالا کاردستی شما هم برای نمایش آماده است و هم برای یک بازی آموزشی کوتاه.
منبع آموزشی: سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی، کتاب علوم تجربی سوم دبستان، درس «خوراکی‌ها»؛ آموزش‌های کاردستی بشقاب سلامت پرشین‌وی.
